کاراته و کاتا - مدیر ذهن

کاراته و کاتا

کاراته و کاتا

کاتا مجموعه‌اي از حرکات و تکنيک‌هاي تهاجمي و دفاعي است که به شکل نوعي رقص موزون به نظر ميرسد. وقتي يک کاتا به خوبي اجرا ميشود در واقع نظم دروني و هنر اجرا کننده را نشان ميدهد. کاتاها به وسيله اساتيد بزرگ کاراته طراحي و ابداع شده‌اند تا با تمرين مدام، کاراته کا را قادر سازد در يک زمان با هشت حريف مبارزه کند. البته بدون به هم خوردن تعادل لازم و حالت بدن تا به راحتي بتواند ضربات فلج کننده يا کشنده را به حريف وارد کند. در مسابقات هر کاراته‌کاي حرفه‌اي بايد توانايي نشان دادن مفهوم و معني هر حرکتي اعم از يک ضربه داچي يا تنفس را دارا باشد.

يک کاتا‌روي خوب کسي است که بتواند با کيفيت عالي اجراي ضربات و حرکت اين پيام را به داوران منتقل کند که او چقدر خوب و حرفه‌اي کاتا را اجرا کرده يا در واقع مبارزه کرده است. کاتا در ميان اولين آموزش هاي هر شخصي در کلاس کاراته مي‌باشد. بزرگترين عامل در تشخيص ميزان مهارت واقعي يک کاراته‌کا چگونگي اجراي کاتا توسط اواست . توانايي يک سن‌سي در ياد دادن (آموزش) هنر کاراته در حقيقي‌ترين شکل آن دارا بودن شاگرداني است که کاتا را خوب و در سطحي عالي اجرا کنند.

يک هنرجوي کاراته مي‌پرسد؟ براي چه بايد کاتا ياد بگيريم؟

يک سرباز مي‌پرسد؟ براي چه ما بايد رژه برويم؟

استاد مي‌گويد:در طي آموزش خواهيد فهميد چرا؟

کاراته تمام وضعيت و چگونگي خود را از کاتا مي‌گيرد و بي‌توجهي نسبت به کاتا به اين معني است که هنرجو هيچگونه ارزش و جايگاهي را در کاراته به دست نياورده است. کاتا در شکل ظاهري مبارزه خيالي با دنياي غير واقعي است. اجراي يک سري حرکت شامل ضربه دست _ پا دفاع با داچي‌هاي مختلف در جهت‌ها و حالت‌هاي متفاوت است  کاتا يکي از ارکان مهم کاراته است که دستيابي به معناي رواني و فکري يک مبارزه صحيح و تمرکز فکر و تقويت مفاصل و ماهيچه‌ها براي بيشترين کارائی فيزيکي شخص و پرورش انعکاس‌هاي سريع حرکتي وافزايش توانائي‌هاي واکنش لحظه‌اي در موقع دفاع از خود را به هنرجو نشان مي‌دهد.

ابعاد فيزيکي کاتا

خيلي از ماهيچه‌ها و تاندون‌هاي مفاصل در حالت‌هاي عادي در اثر نداشتن بار اضافه مورد پرورش و تقويت قرار نمي‌گيرد ولي در هنگام اجراي يک کاتا به شکل صحيح و اصولي خود اين قسمت از اعضاي بدن تحت فشار قرار گرفته و تقويت مي‌شوند. چون اساس فن مبارزه بر پايه حرکت‌هاي سريع و واکنش‌هاي ناگهاني است از اينرو يک کاراته‌کا بايستي توانائي انقباض لحظه‌اي عضلات بدنش را داشته باشد. که به اصطلاح اين اصل را در کاراته به نام اصل نرمي به سختي (گوجوريو) مي‌نامند و يکي از راه‌هاي بسيار مهم براي تقويت و ملکه کردن آن در نظام بدن و ضمير ناخودآگاه يک کاراته‌کا تمرينات مکرر و مرتب کاتا مي‌باشد. اجراي کاتا علاوه بر پياده کردن يک نظم و انضباط در رفتارهاي مختلف بدن  تکنيک و ديد انجام مي‌گيرد. از اينرو واکنش بدن و ذهن را نسبت به چرخش در زواياي گوناگون و اجراي سرعت تکنيک تقويت کرده و ضمير ناخودآگاه ذهن به جهت‌ها و زاويه‌هاي متفاوت اشنا شده و خو مي‌گيرد که اين آشنائي ضمير ناخودآگاه نقش بارزي در دفاع و حمله يک مبارزه بازي ميکند. ديگر اينکه چون اجراي هر کاتا مستلزم دقت و ياداوري حرکت در جهت درست و اجراي تکنيک صحيح ميباشد ازاينرو به ذهن فشار وارد می‌آورد و نياز به تمرکز و دقت زيادي دارد. اين تمرکز مداوم ذهن بر روي فکر خاص (همان کاتا) به هنگام اجراي کاتا موجب تقويت و پرورش حواس ذهني شده و تمرين بسيار شايسته‌اي است براي پروراندن قدرت تمرکز ذهني. تمرکز يکي از اصول اوليه کاراته مي‌باشد. مثلي است معروف که مي‌گويند هنگام اجراي کاتا اولأ با شخص اجرا کننده صحبت نکنيد تا تمرکزش بهم نخورد و ثانيأ اينکه شخص کاتارونده بايد آنقدر تمرکز ذهن داشته باشد که به هيچ عنوان حتي اگر صدايش کنند نشنود و از حال روحاني کاتا خارج نشود.

این نوشته را به اشتراک بگذارید!

درباره نویسنده: افشین طباطبایی

افشین محمدباقر طباطبایی (دکتری روانشناسی ورزش) مربی و مدرس کهنه‌کار کاراته (سایکو شی‌هان - رنشی)، نویسنده و پژوهشگر مسایل اجتماعی - روانشناختی - ورزشی (هنرهای رزمی) - مشاور - سخنران - مربی مهارتهای زندگی.

6 دیدگاه

  1. نقطه و دایره - مدیر ذهن آذر ۲۸, ۱۳۹۴ در ۱۲:۲۲ ب.ظ - پاسخ

    […] از تمرینات رسمی(کاتا) را بر پایه اصول مبارزات و جنگ حیوانات، خلاصه […]

  2. گاریو - مدیر ذهن دی ۱۵, ۱۳۹۴ در ۱۰:۰۹ ق.ظ - پاسخ

    […] تمرینات کاتا، حرکت اضافه‌­ای وجود ندارد. هر حرکت وظیفه و معنایی […]

  3. یوی - مدیر ذهن دی ۲۳, ۱۳۹۴ در ۱۲:۲۹ ب.ظ - پاسخ

    […] «هاچی جی داچی» و نهی کوداچی» تغییر داده و آماده­ شروع کاتا می­شویم این اعمال به چه کار […]

  4. کانکو - مدیر ذهن دی ۲۵, ۱۳۹۴ در ۱۲:۲۵ ب.ظ - پاسخ

    […] نظر لغتی، کان به معنای نگاه و کو یعنی آسمان. اولین حرکت کاتا حرکتی است که دست‌ها در بالای سر قرار می­گیرد و از میان […]

  5. کاتا - مدیر ذهن دی ۲۹, ۱۳۹۴ در ۲:۵۷ ب.ظ - پاسخ

    […] کاتا مجموعه­‌ای حرکت از پیش تعیین شده است که با نظم و ترتیبی خاص برای به کمال رساندن تمرین انجام می­گردد. کاتا در مورد حرکات بدن، تقسیم وزن، زوایا، چرخش­‌ها، دید، هوشیاری و… می­باشد، با کاتا می‌آموزیم ­که چگونه با موقعیت­‌های مختلف برخورد کنیم. تعداد حرکات هر کاتا می­تواند کم یا زیاد باشد. بعضی کاتاها تنها از دو یا سه حرکت ساده­ ساخته شده‌اند و برخی دیگر بسیار پیچیده و حرفه‌ایند. فنون کاتا به ارتقا سطح مهارت‌­ها کمک می­کند […]

  6. قدمت کاتا 3 - مدیر ذهن بهمن ۲۶, ۱۳۹۴ در ۱۲:۰۸ ب.ظ - پاسخ

    […] قبیل «میاگی»، «فوناکوشی»، «مابونی» و… در یادگیری و آموختن کاتاها، آنان نیز به سهم خود دست به ابداع کاتاهایی، بعضا […]

دیدگاهی بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود.